محمد مهدى ملايرى

428

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

كار چندين خانه را كه در مجاورت مسجد بود خريد و ضميمه مسجد ساخت يكى از آن خانه‌ها خانهء ام جميل بود كه در رديف خانه‌هاى سران قوم و بزرگانى بود كه همه از سرشناسان آن دوران بودند . بلاذرى در اين مورد هم كه از خانهء ام جميل سخن گفته از او بدين‌گونه نام برده است : « . . . و دار أمّ جميل الهلاليّة التى كان من امرها و امر مغيرة بن شعبة ما كان « 1 » » . * * * مغيرة بن شعبه مغيرة بن شعبه با چهره‌هاى ناهمگونى كه از او در تاريخ مانده يكى از كسانى است كه براى درك بهتر تاريخ اين دوران بايد او را بهتر شناخت زيرا او در اين دوران كه اسلام براى شناخته شدن در اين سرزمين نياز به الگوهايى بهتر از او مىداشته يكى از الگوهاى عرضه شده و يكى از تاريخ‌سازان نخستين دوره‌هاى اسلامى اين منطقه بوده است . مغيرة پيش از اسلامش گذشته تاريكى داشته . وى از آن هنگام نامش در تاريخ برده شده كه در بين راه چند تن از همراهانش را كشته و مال آنها را دزديده و گريخته است و سپس به پيغمبر اسلام پيوسته و مالش را هم در اختيار آن حضرت گذارده و پيغمبر ( ص ) اسلام او را پذيرفته ولى مالش را كه از راه غدر و خيانت به دست آورده بوده نپذيرفته است . وى از اين‌كه او از نخستين كسانى بوده است كه به پيغمبر اسلام گرويده بوده خيلى به خود مىباليد . نوشته‌اند او با پيغمبر ( ص ) در جنگ حديبيه شركت كرده و هنگامى كه در آن رويداد عروة بن مسعود ثقفى از سوى قريش براى مذاكره نزد آن حضرت آمده بود مغيرة با شمشير و مغفر بالاى سر پيغمبر ايستاده بوده « 2 » . و در محاصره ثقيف در طائف هم مغيره با پيغمبر بوده « 3 » . ولى امام على بن ابى طالب ( ع ) او را در اين ادعا كه او از نخستين كسانى بوده كه به پيغمبر گرويده بوده است دروغگو خوانده « 4 » . نوشته‌اند پس از رحلت پيغمبر ( ص ) هنگامى كه

--> ( 1 ) . بلاذرى ، فتوح البلدان ، ص 429 . ( 2 ) . طبرى ، 1 / 1536 . ( 3 ) . طبرى ، 1 / 1673 . ( 4 ) . طبرى ، 1 / 1834 .